NAJLEPSZE PRAKTYKI

Domykanie gospodarki obiegowej

Największe firmy górnicze dążą do zapewnienia zrównoważonej przyszłości poprzez poddawanie miedzi recyklingowi

Cykl życia

Recykling metali w czasach skupionych na rozwoju stanowi niezwykle istotny element Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ i jest konieczny do utrzymania planety w niezmiennym stanie. Ponadto powiększająca się klasa średnia na całym świecie w połączeniu z dostarczeniem nowych sieci elektroenergetycznych dla miliarda ludzi oraz rozwojem elektroniki użytkowej przyspieszają nieuchronne nadejście przyszłości niskoemisyjnej.

Wzrost konsumpcji — napędzany coraz krótszą żywotnością coraz większej liczby urządzeń elektronicznych — oraz rosnąca produkcja sprawiają, że dostępność surowców musi zwiększać się w szybszym tempie. Na szczęście miedź okazuje się być idealnym surowcem do recyklingu, ponieważ można jej używać wielokrotnie bez jakiejkolwiek utraty jej właściwości.

Choć recykling skomplikowanych urządzeń elektronicznych i innych coraz bardziej złożonych technologii wiąże się z wieloma wyzwaniami, największe firmy górnicze na świecie oraz pionierskie organizacje członkowskie stowarzyszenia International Copper Association są na to całkowicie gotowe.

Kennecott: drugie życie złomu

Weźmy za przykład firmę Rio Tinto Kennecott i jej flagową kopalnię Bingham Canyon Mine, która jak dotąd jest jednym z największych i najbardziej wydajnych miejsc wydobycia na świecie. Kopalnia rozpoczęła działalność na początku XX wieku, a obecnie zaspokaja niemal 15% całkowitego zapotrzebowania na miedź w USA.

Aby zwiększyć wydajność i przyspieszyć rozwój gospodarki obiegowej, w 2012 roku firma Rio Tinto Kennecott i należące do niej obiekty zaczęły wytapiać również złom metali z recyklingu, np. stare druty miedziane, pochodzący od firm z całego kraju.

Recykling miedzi to idealne rozwiązanie dla nas i dla społeczności. Umożliwia nam zaspokojenie części zapotrzebowania na miedź w sposób zrównoważony, a także pozwala przyczynić się do rozwoju gospodarki lokalnej i narodowej.” – Marc Cameron, dyrektor zarządzający firmy Rio Tinto Kennecott

Złom przetwarzany jest w tej samej hucie i rafinerii, w której przetwarza się miedź wydobytą w kopalni Bingham Canyon Mine, a liczby mówią same za siebie. Proces przetwarzania polega na wystawienie anod miedzianych o masie 750 funtów na działanie prądu elektrycznego przez dziesięć dni w celu uzyskania katod miedzianych o masie 300 funtów, które są w 99,99% czystą miedzią.

W 2017 roku firma Kennecott przetworzyła łącznie 2,8 miliona funtów miedzi ze złomu, co odpowiada liczbie miedzianych drutów elektrycznym w 6400 nowych domach.

Zdjęcia dostarczone przez firmę Aurubis

Boliden i sytuacja w Europie

Firmy należące do stowarzyszenia ICA posiadające obiekty w Europie muszą liczyć się z tym, że stary kontynent ma duże zapotrzebowanie na miedź, ale ograniczoną ilość surowców mineralnych. W północnej Szwecji, niemal 8000 km od stanu Utah, firma Boliden już od lat 60. XX wieku nieprzerwanie poddaje odpady recyklingowi w swojej hucie Rönnskär.

Należąca do firmy rafineria, położna tuż za miastem Skellefteå, może rocznie poddać recyklingowi 120 000 ton materiałów elektrycznych , w tym również płytki scalone z komputerów i telefony komórkowe pochodzące głównie z Europy. Jest to jeden z największych obiektów zajmujących się recyklingiem metali z urządzeń elektronicznych na świecie.

Zwiększony recykling to krok w kierunku gospodarki obiegowej, w której dużą część zużywanych materiałów można użyć ponownie lub poddać recyklingowi, a to, co jest odpadem w jednej firmie może być surowcem dla innej firmy.” – Peter Burman, kierownik programu, Mine Automation

Po usunięciu innych materiałów, takich jak plastik, żelazo i aluminium, miedź trafia do pieca Kaldo, który obejmuje obrotowy cylinder zapewniający równe rozłożenie ciepła podczas wytapiania. W wyniku tego procesu otrzymuje się tak zwaną „czarną miedź”, która następnie przekazywana jest do dalszego przetwarzania w celu ekstrakcji miedzi i innych cennych metali.

Ograniczenie wpływu na środowisku jest niezwykle istotne. Od 2015 roku ilość emisji i odprowadzanej wody została zmniejszona o ponad 50%. Huta wyposażona jest w zaawansowane systemy umożliwiające oczyszczanie gazów procesowych i odprowadzanej wody. W procesie oczyszczania gazów mokrych używa się wody do wypłukiwania cząstek kurzu. Dalsza część procesu przetwarzania obejmuje oczyszczanie z rtęci.

Plastik w materiałach elektronicznych topi się podczas wytapiania, co stanowi źródło energii i wytwarza parę, która przekształcana jest w elektryczność lub ciepło. Ciepło to jest częściowo wykorzystywane ponownie w sieciach ciepłowniczych na terenie zakładu, a pozostałe ciepło zasila lokalną miejską sieć ciepłowniczą.

Aurubis: lider w zakresie recyklingu miedzi

Jako największy zakład zajmujący się recyklingiem miedzi na świecie oraz jeden z największych zakładów zajmujących się recyklingiem metali niemiecka firma Aurubis rozszerza własny arsenał nowoczesnych technologii, a jednocześnie w kilku swoich zakładach wytwarza produkty z materiałów pochodzących z recyklingu. Oprócz złomu stopów miedzi firma poddaje recyklingowi również resztki zawierające pozostałości miedzi z hut i producentów półwyrobów, materiały z rozdrabniaczy, szlamy galwaniczne, żużle, popioły i osad z filtrów.

Bardzo duże znaczenie dla działalności firmy Aurubis ma największy zakład w jej centrum recyklingu w niemieckiej miejscowości Lünen, w którym wytwarza się katody z surowców wtórnych. W zakładach firmy Aurubis w Hamburgu w procesie wytapiania przetwarza się mieszankę koncentratów miedziowych i materiałów z recyklingu, natomiast zakłady w Belgii i Bułgarii zajmują się głównie złomem.

W efekcie powstają rury miedziane czy odpady elektroniczne i żużle odlewnicze itp. Firma Aurubis pozyskuje złom miedzi i stopów miedzi oraz resztki zawierające pozostałości miedzi. Złom wykorzystywany jest w konwektorach i piecach anodowych w procesach wytapiania pierwotnego i wtórnego, a złom stopów i pozostałości używane są w systemie recyklingu Kayser Recycling System (KRS).

Siła odśrodkowa w Niemczech

System KRS obejmuje zanurzany piec o wysokości niemal 13 metrów z zanurzaną lancą do spalania, którą zanurza się w piecu od góry. Czas ładowania tego pieca jest krótszy dzięki dostarczeniu oleju opałowego i tlenu, przez co pozyskany krzemian żelaza zawiera minimalną ilość pozostałości miedzi.

Produkty uboczne, takie jak ołów, bizmut, antymon i tellur, oddzielane są połączonej rafinerii ołowiu i sprzedawane w formie koncentratów. Metale szlachetne są z kolei wykorzystywane do produkcji wzmacnianego ołowiu, w którym zawartość metali szlachetnych to około 70%.

O firmie Rio Tinto Kennecott

Rio Tinto Kennecott to w pełni zintegrowana działalność górnicza zlokalizowana tuż za miastem Salt Lake City w stanie Utah, będąca całkowicie własnością firmy Rio Tinto. Od ponad 110 lat firma zajmuje się wydobywaniem i przetwarzaniem surowców mineralnych z bogatych rud w kopalni Bingham Canyon Mine. Oprócz tej kopalni spółka posiada również inne zakłady w mieście South Jordan w dolinie Salt Lake Valley.

O firmie Boliden AB

Firma Boliden wydobywa i przetwarza metale szlachetne i nieszlachetne, głównie cynk, miedź, ołów, nikiel, złoto i srebro. Przedsiębiorstwo ma swoją siedzibę w Sztokholmie i jest również wiodącym globalnym operatorem w zakresie recyklingu urządzeń elektronicznych i ołowiu z baterii.

O firmie Aurubis

Aurubis to jeden z największych producentów miedzi w Europie, dostawca usług dla przemysłów motoryzacyjnego i chemicznego oraz dla branży zagospodarowania odpadami, a także największy globalny zakład zajmujący się recyklingiem miedzi. Przedsiębiorstwo ma swoją siedzibę w Hamburgu. Każdego roku firma produkuje ponad milion ton katod miedzianych oraz szereg innych produktów miedzianych.

O organizacji Copper Alliance®

Copper Alliance® to sieć regionalnych centrów przetwórstwa miedzi i firm odgrywających w nich kluczową rolę. Jest ona odpowiedzialna za politykę i strategię oraz wspieranie międzynarodowych inicjatyw oraz działań promocyjnych. Siedziba znajduje się w Waszyngtonie. Organizacja posiada biura w czterech głównych regionach: Europa i Afryka, Azja, Ameryka Łacińska oraz Ameryka Północna. Programy i inicjatywy organizacji Copper Alliance są wdrażane w ponad 60 krajach poprzez biura regionalne i krajowe centra promocji miedzi.